De overgang naar zero-emissie stadslogistiek is voor veel ondernemers, met name in het midden- en kleinbedrijf (MKB), een steeds moeilijkere opgave. Dat blijkt uit de Monitor Lichte Bedrijfswagens 2025 van RAI Vereniging, een onafhankelijk onderzoek onder 620 bedrijven uitgevoerd door VMS | Insights. Ondanks een groeiend aantal Zero Emissie-zones (ZE-zones), blijkt uit het onderzoek dat minder bedrijven zich inzetten om aan de duurzaamheidseisen in deze zones te voldoen en een grote groep de zones zelfs mijdt.
Minder dan de helft (47 procent) van de ondernemers overweegt emissieloze bestelauto’s in te zetten om te voldoen aan de duurzaamheidseisen in ZE-zones, een daling van tien procent ten opzichte van de monitor in 2023. Opvallend is dat ruim een derde (34 procent) van de respondenten verwacht minder of zelfs geen werk meer aan te nemen van klanten in ZE-zones. Dat is hoger dan de groep ondernemers die kiest voor de inzet van kleinere bestelauto’s, voor aflevering op een hub of voor het terugdringen van het aantal bestelauto’s. Daarnaast kiest 15 procent van de ondernemers ervoor om personenwagens in te zetten in plaats van bestelauto’s. Eerder deze maand bleek dat minimaal 96,5 procent van alle voertuigen die een ZE-zone in rijden voldoen aan de toelatingseisen en dat de invoering van de ZE-zones daarmee als geslaagd wordt gezien.
MKB verliest terrein in ZE-zones
Vooral ondernemers in het midden- en kleinbedrijf verwachten serieuze gevolgen. Zo geeft 57 procent van de bedrijven met één bestelauto en 61 procent van de bedrijven met twee tot vijf bestelauto’s aan dat zij waarschijnlijk afscheid nemen van klanten die zijn gevestigd in een ZE-zone. Bij grote organisaties met 50 of meer bestelauto’s, is dat slechts 12 procent. Daarbij stelt een grote meerderheid bij het MKB (72 procent bij bedrijven met 1 voertuig, 80 propcent bij 2 tot 5 bestelauto’s) dat zij de extra kosten voor verduurzaming niet kunnen terugverdienen. Meer dan de helft (respectievelijk 52 procent en 51 procent) acht het overstappen naar elektrische bestelauto’s zelfs onmogelijk.
Grote bedrijven profiteren juist van emissieloze bestelauto’s
Bij grotere bedrijven met meer dan 50 voertuigen ligt dat beeld anders. Slechts 15 procent van de ondernemers acht het onmogelijk om over te stappen op emissieloze bestelauto’s. Bovendien zegt 65 procent van de ondernemers dat emissieloze bestelauto’s bijdragen aan een betere uitstraling van hun bedrijf en dat dit hen indirect financieel voordeel oplevert. De tegenstelling met het MKB is daarmee opvallend groot.
Elektrische overstap blijft uit bij MKB
De afschaffing van de vrijstelling op bpm voor nieuwe bestelauto’s met een diesel-verbrandingsmotor zorgt nog niet voor een massale overstap op elektrische bestelauto’s. Het aandeel ondernemers dat stelt vaker voor elektrische bestelauto’s te kiezen, is met zeven procent gedaald naar slechts 24 procent. Daarentegen laat 39 procent van de MKB-bedrijven hun huidige bestelauto langer doorrijden, een stijging van zes procent ten opzichte van 2023.
Beleidsmakers: ga in gesprek met de branche
Huub Dubbelman, voorzitter van de sectie Personenwagens en Lichte Bedrijfswagens bij RAI Vereniging: “De uitkomsten van de Monitor Lichte Bedrijfswagens 2025 zijn zorgelijk. Wij pleiten voor verduurzaming van het zakelijke wagenpark, maar deze resultaten tonen aan dat de bpm-maatregel in de praktijk juist leidt tot uitstelgedrag, een lagere intentie om te elektrificeren en een duidelijke verschuiving naar jong gebruikte dieselvoertuigen in plaats van elektrische alternatieven. Hierdoor wordt de aanschaf van nieuwe (elektrische) bestelauto’s verder vooruitgeschoven en komt de beoogde transitie naar emissieloze mobiliteit in het MKB juist verder onder druk te staan. Wij doen daarom een dringend beroep op beleidsmakers om in de toekomst bij dergelijke vergaande plannen eerder in gesprek te gaan met de branche. Zo kunnen ongewenste negatieve effecten in een vroegtijdig stadium voorkomen worden.”